ZZP's als instrument om je te onderscheiden
ZZP's als middel om te innoveren, als prikkel om dingen die je al jaren doet kritisch te bezien: Abrona gebruikt het systeem om meer directe cliënttijd te creëren en de overhead te verkleinen. Met 1700 medewerkers levert de organisatie diensten aan 2000 mensen met een verstandelijke beperking. Directeur Bedrijfsvoering Willem Melissen: "We vragen ons bij alles af of het bijdraagt aan het gewenste eindresultaat, dus meer directe zorg."
Willen wij gemiddeld zijn of durven wij een keuze te maken? Die vraag stelde Abrona zichzelf bij de introductie van zorgzwaartebekostiging. "Zorgzwaartepakketten zijn niets meer en niets minder dan een verzameling normen en veronderstellingen", licht directeur Bedrijfsvoering Willem Melissen toe. "Deze NZa-normen zijn heel belangrijk, maar een organisatie mag er wel een eigen mening over hebben. Soms conformeer je je aan de normen, soms wijk je af. Plussen en minnen zijn het resultaat. Om het wat concreter te maken: alleen maar kiezen voor 'beter' kan niet. Wil je op een bepaald gebied boven de norm uitstijgen, dan moet je schrappen op een ander vlak." Schrijf u direct in voor de praktijkexpeditie op 16 november 2011
Discussie
Het antwoord op de vraag die Abrona zichzelf stelde, was een volmondig 'nee, wij zijn niet gemiddeld'. Want Abrona kiest voor focus op zorg. En daarmee voor een efficiëntere en kleinere ondersteuning en overhead. "Het klinkt misschien vrij eenvoudig, maar hier is flink over gediscussieerd", vertelt Willem. "Dat we van de norm wilden afwijken, was duidelijk. Maar dan moet je nog bepalen hoe, waarom en waar."
Lean
Het streven van Abrona is het aantal uur directe zorg te laten stijgen. Dat betekent dat de organisatie alles ter discussie moet willen stellen. "Natuurlijk zijn er ook zaken die gewoon wettelijk verplicht zijn. Die kun je niet schrappen, maar de manier waarop kan misschien wel anders. Dingen kunnen vaak een stuk eenvoudiger. We hebben bijvoorbeeld de HKZ-procedures versimpeld", licht Willem toe. Hij noemt het de lean-gedachte. "Bij alles vragen we ons af of het bijdraagt aan het eindresultaat, dus meer directe zorg. Is het antwoord 'nee', dan kijken we of het wettelijk verplicht is. Stel dat het antwoord weer 'nee' is, waarom doen we het dan?"
Abrona Vrije Tijd & Leren
Voorbeelden van afwijkingen van de norm heeft Abrona te over. Willem: "De NZa rept nergens over vrijwilligers. Abrona heeft er 750. De tijd die zij face-to-face met cliënten doorbrengen staat gelijk aan ongeveer 60 fte. Daarom maak ik geld vrij voor medewerkers die zich volledig met de organisatie van het vrijwilligerswerk bezighouden." Een ander voorbeeld is Abrona Vrije Tijd & Leren. Via trainingen leren cliënten in hun vrije tijd anders te acteren. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld winkelen en internet. "Zo stellen wij cliënten in staat als volwaardige mensen te functioneren, met minimale of zo min mogelijk hulp van ons. Dat verhoogt het welzijn enorm."
Spiegel
Inmiddels houdt Willem de organisatie al drie jaar een spiegel voor. Hij ontmoet meer en minder enthousiaste medewerkers. "De gemiddelde organisatie is nou eenmaal niet echt veranderingsgezind. Je moet de mensen dus overtuigen waarom je het een wel doet en het ander niet. Mensen hebben de neiging heel enthousiast te zijn over de plussen, en minder over de minnen. Want dan moet je elkaar pijn doen." Belangrijk in dit proces is blijven benadrukken dat er geen goed of fout is. "Als iets niet past in de gedachte die we hebben, moet je het bespreekbaar maken. Kritisch bekijken, maar het is niet goed of fout."
Overhead
De organisatie moet ook bereid zijn om alle stenen op te tillen. Abrona deed dat in het project OOR, wat staat voor Ontwikkelen naar Optimalisatie en Resultaat. "Die naam kozen we omdat het geen knop is die je om kunt draaien, het is een route", vertelt Willem. "Het is een cultuurveranderingsproces waar we nog middenin zitten. Binnen OOR hebben we veel verschillende onderwerpen separaat aangepakt." En alle afdelingen doen mee, vanuit het principe 'geen heilige huisjes'. "Een goed voorbeeld is de overhead. Daarbij denken mensen altijd aan ondersteunende afdelingen, zoals administratie en facilitair. Maar er is ook overhead in de zorg. Ook die moet je bespreekbaar willen maken, bijvoorbeeld de vele overlegstructuren. Ook daar kun je kijken wat echt nodig is."
Motor
De motor van al deze veranderingen zijn de ZZP's. Zorgzwaartebekostiging is dus zeker niet alleen een financieringsinstrument. Willem: "Met de komst van ZZP's is er veel meer veranderd. We krijgen nu handvatten aangereikt, de normen, waar we wat van kunnen vinden. Ik zie ZZP's dan ook als middel om te kunnen innoveren. Want aan een norm kun je je spiegelen en gemiddeld ben je nooit. ZZP's helpen je om keuzes te maken. Want ZZP's zijn een objectief instrument van 'buiten'. Alleen al het feit dat er zo'n spiegel is, is van belang. Er ontstaat een prikkel om dingen die je al jaren doet te bezien. Want waarom doen we het eigenlijk zo?"
Inschrijven voor de praktijkexpeditie op 16 november 2011
5 september 2011